Het Nederlandse landschap kan niet zonder zijn geknotte wilgen, al dan niet getooid met een bos takken. Zelf vind ik ze het mooist als ze net geknot zijn.
Geknotte populieren zie je ook wel hier en daar in het polderland.
Maar je hebt ook veel geknotte lindes, vaak voor het voorhuis van een boerderij.
Soms zijn het leilindes maar die zijn ook geknot, alleen hebben ze een paar armen mogen overhouden.
Ook zie je wel geknotte essen, zoals in de buurt bij de Lebbenbruggen, bij Borculo, de iep, els en de haagbeuk zijn goed knotbaar.
Een vriend van mij, hij heeft in zijn wilde jaren in het bos gewerkt, zei: “Ach je kan alle bomen wel knotten”.
Op zijn advies heb ik dan ook het eikje, dat tussen het huis en de schuur omhoog is gekomen, geknot. Het was eruit of geknot worden, ik zat niet te wachten op een grote eik daar.
En ik moet zeggen, geknot ziet de eik er leuk uit, en erg hard groeien doet hij ook niet meer.
Mensen hebben bomen altijd al toegetakeld.
De eekschillers die de eik ontdeden van hun bast vanwege het looizuur dat er in zat.
De kolenbranders die het jonge hout kapten voor het zwarte goud van die tijd. Nou ja zwarte goud, armoedig en zeer karig bestaan was dat.
En die boompjes weer van de grond af aan opnieuw beginnen.
Dan had je ook nog het eikenhakhout, voor werktuigen en brandhout.
Waarom de wilgen geknot werden? Ik weet het niet, zal toch niet voor de schoonheid van het landschap geweest zijn. Hier zal de houthonger van de mens wel aan ten grondslag liggen.
Wilgen zijn breekbare bomen. Makkelijk breekt er, bij een beetje storm, een tak uit, of waait er één om die niet genoeg vaste grond onder zijn voeten heeft.
Door ze te tijdig te knotten heeft de wind niet te veel vat op ze en leven ze langer.
Misschien is het dus niet alleen de houthonger geweest, misschien moesten ze de grond vasthouden zodat de waterwolf niet zijn gang kon gaan.
Ik heb weleens gelezen dat van en op de wilgen wel meer dan 500 honderd verschillende insecten leven. En dan nog al die dieren en diertjes die hun plek in de oude knotwilg gevonden hebben.
Dat is heel wat voor, evolutionair gezien, zo’n jonge boom.
Waarom ik dit stukje schrijf? Gewoon, het schoot me te binnen toen ik die knotbeuk zag.
Dat lijkt wel een heel oud, tegen de verdrukking in groeiend beukje (aan de stam te zien).
Doet me denken aan de taaie trage groeiers in Lapland.
Wilgen werden natuurlijk geknot vanwege de wilgentenen, in voor-plastic-Nederland een zeer veel gebruikt materiaal voor o.a. manden. Werkgelegenheid voor armen en blinden.
Op Beeckestijn hebben ze ook lei-vruchtenbomen, langs de slangenmuur, erg mooi.
Een manier om al te snel groeien populieren te temmen heet ‘kandelaberen’. Het is schrikken als dat gebeurt met een landelijke weg, maar een paar jaar later staat het wel leuk.