Klim en daal, malaria en djeroek bali

In Manokwari zat ik in de vierde klas van de lagere school,.
De school heet de Klim en Daal school. Die naam was goed gekozen. Om er te komen moest je behoorlijk klimmen, het laatste stukje zelfs steil, en de terugweg was natuurlijk het tegenovergestelde. Het laatste steile stukje moest ik lopen want het volkswagenbusje dat mij naar school bracht zette mij onder aan het steile stuk af.

Tijdens de laatste klim, of daal afhankelijk de richting, kwam je een bamboebos tegen. Erg dicht en indrukwekkend.

Boven aan de helling stond een guaveboom. Op de grond lagen altijd wel vruchten, en omdat ik niet gauw vies van iets ben of bang ben ziek te worden pakte ik die vruchten op, veegde ze af en at ze smakelijk op. Trouwens de meeste leerlingen deden dat.

De lokalen van de school hebben, zoals je op de foto kan zien, geen glas in de ramen. Lekker luchtig en best uit te houden in zo’n lokaal.
Van de gebruikelijke dingen die in lessen moeten gebeuren weet ik me niets meer.

Het enige dat, bewust, is blijven hangen zijn twee lessen biologie.
Juf Roman, die les gaf in de vierde, vond dat zoveel mogelijk zaken aan de orde moesten komen die van belang waren in het land waar je woonde.
De eerste les die ik me herinner is die over malaria.
In Manokwari was er veel malaria. Niet alleen de mens werd er door getroffen maar ook de honden. De honden met malaria lagen midden op de weg, te sloom en moe om uit de weg te gaan, je moest er om heen wilde je ze niet overrijden.

Juf Roman vertelde over de cyclus van de malaria parasiet. Vanuit het speeksel van de mug komt de parasiet in je bloed en nestelt zich vervolgens in de lever. Daar dringt de parasiet rode bloedcellen binnen en vermenigvuldigt zich hierin. De rode bloedcel gaat kapot en de nieuwe parasieten komen weer in je bloedbaan terecht. De giftige stoffen die tijdens de groei van de parasieten in de rode bloedcel gemaakt zijn komen vrij en veroorzaken koorts. Langdurige malaria sloopt het lichaam door de koortsen en door te snelle afbraak van de rode bloedcellen.
Tegenwoordig is er een test die kan aantonen of je nog parasieten in je lever hebt zitten, of beter dat je lichaam nog antistoffen maakt tegen de malariaparasiet.
In 1960 heb ik malaria opgelopen en verleden jaar ben ik getest op malaria, via de Bloedbank of Sanguin. Na 46 jaar bleek ik nog steeds antistoffen te maken tegen malaria.

De tweede les gaat over het maken van sukade.
De sukade maak je van de schil van de djeroek bali. De djeroek bali is een citrus vrucht (citrus maxima). Een heel grote grapefruit. Het vruchtvlees is niet bijzonder zoet, maar mist de soms wat bittere smaak van de grapefruit.
Na het afpellen, wat een hele klus was, hield je brokken rozerood vruchtvlees over.
Van de dikke schil kon je sukade maken. Nu is het beroerde dat ik me wel de les herinner maar niet meer het recept.

Ik heb nog wel gegoogled maar kan alleen vinden dat men in een jappenkamp sukade maakte van de schil.

9 gedachtes over “Klim en daal, malaria en djeroek bali

  1. Lekker, ik zal eens kijken of ik het recept voor je kan opduikelen.
    Weet je dat ik zelfs antistoffen heb tegen malaria, ik heb nooit in de tropen gewoond, maar ik ben verwekt in Ghana en mijn moeder heeft malaria gehad, waarschijnlijk ook tijdens de zwangerschap, anders zou ik het niet kunnen verklaren. Dan heb ik het opgelopen in 1961. ;-))

  2. @Thera; Jouw malaria is eigenlijk wel bizar.
    Ben benieuwd of je het recept vindt. Kun je in nederland trouwens Djeroek bali kopen?
    @Rudolf: Geluukig ben ik van net na de oorlog. Mijn vader wilde voor de oorlog nog naar Balikpapan, maar goed dat hij dat nooit gedaan heeft.
    Bij malaria had ik het alleen maar erg koud, op die manier merkte ik ook dat ik malaria had, heb het drie keer gehad.
    ga je verhaal nu lezen.

  3. Die Juf Roman van Schaik was onze buurvrouw. Ze was erg ijdel en moest ook altijd door de chauffeur de schoolbus in geholpen worden. Aan mij had ze een enorme hekel. Waarschijnlijk omdat een van haar honden groen heb geverfd, toen bij ons thuis geschilderd werd.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s